5 · 34 · §5.7.2
Birusek sortutako gastroenteritisakLas gastroenteritis víricas
Atal bakar batean bi ficha daude, rotabirusarena eta norabirusarena, eta ia campo berberak errepikatzen dituzte: horregatik dago hemen.
1Testua
- Rotabirusa eta norabirusa bereiztea.
- Bakoitzaren populazio gaixkorra izendatzea.
- Zeinek duen txertoa eta zeinek ez esatea.
Rotavirusa
Rotavirusa <5 URTEKO UMEEN gastroenteritis kausa ohikoenak → <2 urte deshidratazio larria izateko aukera Agerraldiak haurtzaindegietan, pediatrian… Inokulo txikia infekzioa gertatzeko.
KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak.
TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik.
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak
POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak
PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa.
Noravirusa
Noravirusa Agerraldiak kruzeroetan, adineko eguneko zentroetan eta eskoletan.
GORDELEKUA: Gizakia da bakarra
TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura.
SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke.
PREBENTZIOA
Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan…
EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere.
AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Gorozki-aho | Fecal-oral |
| Inokuloa | Inóculo |
| Automugatua | Autolimitada |
| Deshidratazioa | Deshidratación |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Rotabirusa
Agentea · Rotavirus
Bi fitxa alderatuta: Rotabirusa · Salmonella generoa
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Rotabirusa | Salmonella generoa | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia | GORDELEKUA: Gizaki gaixoa, eramaile osasuntsua eta eramaile kronikoa. |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak | TRANSMISIOA: Gorozki-esku-aho. Gizaki gaixo edo eramaileen gorozkiekin kutsatutako elikagai edo uren kontsumoa. |
| Klinika | KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak. | KLINIKA: Sintomak: Sukar handia Ondoez orokorra Buruko mina Beherakoa edo idorreria Erupzio makularra bularrean %30 Esplenomegalia eta hepatomegalia %50 |
| Populazio gaixkorra | POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak | POPULAZIO GAIXOKORRA: Nutrizio eskasia, bizi-baldintza kaxkarrak, ur kutsadurako ingurunean |
| Tratamendua | TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik. | Tratamentua: Antibiotikoa |
Noravirusa
Agentea · Norovirus
Bi fitxa alderatuta: Noravirusa · Salmonella generoa
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Noravirusa | Salmonella generoa | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia da bakarra | GORDELEKUA: Gizaki gaixoa, eramaile osasuntsua eta eramaile kronikoa. |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura. | TRANSMISIOA: Gorozki-esku-aho. Gizaki gaixo edo eramaileen gorozkiekin kutsatutako elikagai edo uren kontsumoa. |
| Klinika | SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke. AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira. | KLINIKA: Sintomak: Sukar handia Ondoez orokorra Buruko mina Beherakoa edo idorreria Erupzio makularra bularrean %30 Esplenomegalia eta hepatomegalia %50 |
| Prebentzioa | Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan… | PREBENTZIOA: Higienea, uraren tratamendua… TXERTOA: aho bidezkoa edo ziztada bidezkoa. |