5 · 34 · §5.7.2
Birusek sortutako gastroenteritisakLas gastroenteritis víricas
Atal bakar batean bi ficha daude, rotabirusarena eta norabirusarena, eta ia campo berberak errepikatzen dituzte: horregatik dago hemen.
1Testua
- Rotabirusa eta norabirusa bereiztea.
- Bakoitzaren populazio gaixkorra izendatzea.
- Zeinek duen txertoa eta zeinek ez esatea.
Rotavirusa
Rotavirusa <5 URTEKO UMEEN gastroenteritis kausa ohikoenak → <2 urte deshidratazio larria izateko aukera Agerraldiak haurtzaindegietan, pediatrian… Inokulo txikia infekzioa gertatzeko.
KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak.
TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik.
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak
POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak
PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa.
Noravirusa
Noravirusa Agerraldiak kruzeroetan, adineko eguneko zentroetan eta eskoletan.
GORDELEKUA: Gizakia da bakarra
TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura.
SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke.
PREBENTZIOA
Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan…
EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere.
AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Gorozki-aho | Fecal-oral |
| Inokuloa | Inóculo |
| Automugatua | Autolimitada |
| Deshidratazioa | Deshidratación |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Rotabirusa
Agentea · Rotavirus
Bi fitxa alderatuta: Rotabirusa · SARS-CoV-2
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Rotabirusa | SARS-CoV-2 | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia | GORDELEKUA: Animalia batzuk eta gizakia TRANSMISIO MEKANISMOAK Arnas bideko tanta handiak eta aerosolak Esku kutsatuekin ahoa, begiak edo sudurra ukitzean |
| Populazio gaixkorra | POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak | POPULAZIO GAIXKORRA Adinekoak Txertatu gabekoak Beste gaixotasunak dituztenak: kardiobaskularrak, diabetesa, arnas bideetako gaixotasun kronikoak, minbizia. 60 urtetik gorakoak. Haurdun dauden emakumeak TRANSMISIO-ALDIA Etapa presintomatikoaren hasiera → arrisku handiagoa gaixotasunaren hasieraren; lehen egunetan 7-10 egun, transmisio gertagaitza OHIKO KLINIKA: Arnas-infekzio akutua |
| Txertoa | PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa. | TXERTOA Txertaketa-estaldura handia 12 urtetik gorako Espainiako biztanleriaren % 92k Eraginkortasuna oso handia da, gaixotasun neurrizkoak, larriak eta hilgarriak. Infekzio-probabilitatea murrizten dute Birusaren erreplikazioa saihesteko eraginkortasun txikiagoa goiko arnasbideetako mukosan |
Noravirusa
Agentea · Norovirus
Bi fitxa alderatuta: Noravirusa · SARS-CoV-2
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Noravirusa | SARS-CoV-2 | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia da bakarra | GORDELEKUA: Animalia batzuk eta gizakia TRANSMISIO MEKANISMOAK Arnas bideko tanta handiak eta aerosolak Esku kutsatuekin ahoa, begiak edo sudurra ukitzean |
| Prebentzioa | Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan… | PREBENTZIO NEURRIAK Gordelekuan: Diagnostiko goiztiarra (PCR, antigeno testa) Isolamendua Transmisio mekanismoan: Distantzia mantendu Aireztapena Eskuen garbiketa Musukoa ongi jantzia Populazio gaixkorra: Osasun heziketa FFP2 motako musukoa Txertoa Bizi-ohitura osasuntsuak (hipertentsioa eta obesitatea ekiditeko) Baieztatutako kasuen zaintza (Osakidetza) → Arnas infekzio akutua zaintzeko sistema (SiVIRA) Biztanleria kalteberei buruzko estrategia. → Erregistro berezia Baieztatutako kasua: kontu handiz ibili 10 egunez* EZ isolatu. |
| Txertoa | EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere. | TXERTOA Txertaketa-estaldura handia 12 urtetik gorako Espainiako biztanleriaren % 92k Eraginkortasuna oso handia da, gaixotasun neurrizkoak, larriak eta hilgarriak. Infekzio-probabilitatea murrizten dute Birusaren erreplikazioa saihesteko eraginkortasun txikiagoa goiko arnasbideetako mukosan |