5 · 34 · §5.7.2
Birusek sortutako gastroenteritisakLas gastroenteritis víricas
Atal bakar batean bi ficha daude, rotabirusarena eta norabirusarena, eta ia campo berberak errepikatzen dituzte: horregatik dago hemen.
1Testua
- Rotabirusa eta norabirusa bereiztea.
- Bakoitzaren populazio gaixkorra izendatzea.
- Zeinek duen txertoa eta zeinek ez esatea.
Rotavirusa
Rotavirusa <5 URTEKO UMEEN gastroenteritis kausa ohikoenak → <2 urte deshidratazio larria izateko aukera Agerraldiak haurtzaindegietan, pediatrian… Inokulo txikia infekzioa gertatzeko.
KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak.
TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik.
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak
POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak
PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa.
Noravirusa
Noravirusa Agerraldiak kruzeroetan, adineko eguneko zentroetan eta eskoletan.
GORDELEKUA: Gizakia da bakarra
TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura.
SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke.
PREBENTZIOA
Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan…
EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere.
AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Gorozki-aho | Fecal-oral |
| Inokuloa | Inóculo |
| Automugatua | Autolimitada |
| Deshidratazioa | Deshidratación |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Rotabirusa
Agentea · Rotavirus
Bi fitxa alderatuta: Rotabirusa · Tuberkulosia
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Rotabirusa | Tuberkulosia | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia | GORDELEKUA: Gizaki infektatuak (%95) eta behiak (%5) |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak | TRANSMISIOA: Aerosolen bidez TBK gaixo aktiboa dutenak bakarrik transmititutko dute, ez badira aktiboak ez |
| Populazio gaixkorra | POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak | POPULAZIO GAIXKORRA: Edozein pertsona infektatu daiteke. Gaixotasuna garatzeko pertsona inmunogutxituek (HIESdunek). 26-31 aldiz arrisku handiagoa. KUADRO KLINIKOA: PRIMOINFEKZIOA: Immunitate zelularraren erantzuna. INFEKZIO ISILA: Bazilo batzuk bideragarri mantentzen dira urteetan zehar. Asintomatikoa, ez kutsakorra. Tuberkulina positiboa. TUBERKULOSI AKTIBOA: Infekzio isila dutenen %10 Haurretan: Tuberkulosi meningitisa (hilkortasun altua 20-60% eta ondorio neurologiko larriak utzi ditzake sendatu ostean) |
| Txertoa | PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa. | TXERTOA: M. bovis (BCG: bacilo Calmette-Guérin) TB altuko herrietan. Ez du infekziotik babesten, baina bai gaixotasuna eta haurren forma orokortuak. OSASUN AZTERKETAK: Osasun langileetan eta TB arrunta den lekuetan (infektatatuta ez daudela ziurtatzeko). KIMIOPROFILAXIA RIFANPIZINA: 3 hilabetez tuberkulosi aktiboa ez garatzeko infektatuetan. |
Noravirusa
Agentea · Norovirus
Bi fitxa alderatuta: Noravirusa · Tuberkulosia
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Noravirusa | Tuberkulosia | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia da bakarra | GORDELEKUA: Gizaki infektatuak (%95) eta behiak (%5) |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura. | TRANSMISIOA: Aerosolen bidez TBK gaixo aktiboa dutenak bakarrik transmititutko dute, ez badira aktiboak ez |
| Prebentzioa | Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan… | PREBENTZIOA |
| Txertoa | EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere. | TXERTOA: M. bovis (BCG: bacilo Calmette-Guérin) TB altuko herrietan. Ez du infekziotik babesten, baina bai gaixotasuna eta haurren forma orokortuak. OSASUN AZTERKETAK: Osasun langileetan eta TB arrunta den lekuetan (infektatatuta ez daudela ziurtatzeko). KIMIOPROFILAXIA RIFANPIZINA: 3 hilabetez tuberkulosi aktiboa ez garatzeko infektatuetan. |