5 · 52 · §5.7.5
HIESa · GIBEl sida · VIH
Hiru fase eta zifra bat: CD4 200etik behera jaisten denean, HIESa da.
1Testua
- Infekzio akutua, kronikoa eta HIESa bereiztea.
- Zergatik den arriskutsua infekzio akutua azaltzea.
- Birusaren zikloa laburtzea.
HIESA
Gaixotasunaren fase aurreratua → T-CD4 linfozitoak suntsitu → immunitate zelularra kaltetu → infekzio oportunistak.
2-15 urte manifestatzeko EAE-ko kasuak
TRANSMISIO MEKANISMOA
AGENTEA: GIB-1 eta GIB-2 (GIZA IMMUNODEFIZIENTZIA BIRUSA)
RNA biral → alderantzizko transkripzioa → DNA birala → nukleoan integratu (zelularen DNAren parte) → transkripzioa → RNA mezularia → partikula biralak → gemazioa → irteera
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: sexu harremanak, bertikala, orratzak partekatuz…
POPULAZIO GAIXKORRA: Gizkaia
HARTZAILEAK
CD4
CCR5
CXCR4
KLINIKA
1- INFEKZIO AKUTUA: 2-4 aste.
Zenbaitek: sukarra, buruko mina, azaleko lesioak… (Birus kontzentrazio altua → transmisio arriskua altua).
2- INFEKZIO KRONIKOA (latente): Birus kontzentrazio baxua, asintomatiko.
3- HIESA: Immunitate sistema kaltetua/suntsitua.
Karga viral altua.
Infekzio oportunistak, minbizia.
CD4 <200/mm3
TRATAMENTUA: Antiretrobiralak
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| GIB | VIH |
| T-CD4 linfozitoa | Linfocito T-CD4 |
| Karga birala | Carga viral |
| Infekzio oportunista | Infección oportunista |
| Antiretrobirala | Antirretroviral |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
HIESa
Gaixotasuna · Eragilea: GIB-1 eta GIB-2
Bi fitxa alderatuta: HIESa · Botulismoa
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| HIESa | Botulismoa | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia | GORDELEKU NATURALA: Lurzorua |
| Transmisioa | TRANSMISIO MEKANISMOA TRANSMISIOA: sexu harremanak, bertikala, orratzak partekatuz… | TRANSMISIO MEKANISMOA: Toxinaren irensketa elikagaiekin (ingurune azidoan egonkorra) TOXINA → Urdailetik hesteetako mukosara pasatzen da eta hortik odol zirkulaziora. Nerbio sistema periferikoko elkarketa neuromuskularretan eragiten du, azetilkolinaren askapena inhibituz. Muskuluetako paralisia Heriotza arnas gutxiegitasunagatik (Diafragma eta glotisaren parasiliaren ondorioz) Sendatzen bada, errekuperazio geldoa (hilabeteak) BOTULISMOA: Koadro akutua, giharretako ahulezia edo paralisi flazidoa eragiten duena. AURPEGITIK HASTEN DA ETA BEHERANTZ DOA. Ikusmen lausoa. Elikagaien bidez transmititutakoa Zaurien bidez transimititutakoa Jaioberrien botulismoa (eztia) Inkubazio epea: orduak, 36 ordura arte SUSMOA IZAN BEHAR DA 2 pertsona edo gehiagok produktu bera kontsumitu badute Antzeko sintomatologia eta denboran agerpen antzekoa INKESTA EPIDEMIOLOGIKOA Brote toxikoa topatzeko eta mugatzeko Inplikatutako elikagaiak ikertu Osasun Saileari jakinarazi Laginak jaso, gorozkiak (batzutan odol hazkuntza eta serologia). |
| Tratamendua | TRATAMENTUA: Antiretrobiralak | TRATAMENTUA Klinikoa Antitoxina helduetan Immunoglobulina bularreko haurretan |