5 · 49 · §5.7.5
Sifilisa · Treponema pallidumLa sífilis · Treponema pallidum
Lau etapa, eta bakoitzak bere denbora: hori da ficha honen berezitasuna, sintomak desagertzeak ez duela esan nahi sendatu denik.
1Testua
- Sifilisaren lau etapak ordenan izendatzea.
- Txankroa zer den eta noiz agertzen den esatea.
- Zergatik den arriskutsua fase latentea azaltzea.
SIFILISA Treponema Pallidum
Inkubazioa: 21 egun
AGENTE ERAGILEA: Treponema Pallidum izeneko bakteriak
TRANSMISIOA: Sexu-harreman uzki edo baginal bidez edo aho-sexu bidez.
TRATAMENTUA: Penicilina G benzatina edo sodikoa Infekzioan 4 etapa bereizten dira: 1. Sifilis primarioa:
TXANKRO izeneko minik eragiten ez duen ultzera agertzen da bakteriarekin kontaktuan egon den gorputzaren atalean
NOIZ: Harremanak izan eta 2-3 aste beranduago
NON: Normalean zakilean, aluan, baginan edo uzkian agertzen da
Sendatzeko 6 aste 2. Sifilis sekundarioa
Tratatzen ez bada →infekzioa bigarren fasera
NOIZ: Ultzera agertzen denetik 3 eta 6 aste bitarteko tartean gertatzen da
Sintomak:
Larruazaleko erupzioa, askotan esku-azpietan eta oin-zoletan eragiten du
Zona genitalaren hantura
Ahoan orban zuriak eta guruinak handituak.
Tratamendurik gabe sintoma horiek desagertu → infekzioa sendatu gabe hurrengo fasera FASE HAUETAKO LESIOAK INFEKTATZAILEAK DIRA 3. Sifilis latentea
Sifilis sekundarioaren sintomak desagertu ondoren
Urtetan sintomarik ez edukitzea (infekzioak hor): odol-analisian ikus daiteke (antigorputzak) 4. Sifilis tertziarioa:
Tratatu ez diren 10 lagunetatik 1ek inguru
Arazo neurologiko, osteoartikular edo kardiako larriak garatuko ditu infekzioa izan eta urte askotara.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Txankroa | Chancro |
| Ultzera | Úlcera |
| Sifilis latentea | Sífilis latente |
| Penizilina G | Penicilina G |
2Sailkapena
Apunteak zerrendatzen dituen kategoriak, irizpide beraren azpian. Ez dago hemen testu berririk: lerro bakoitza apuntearena da.
Sifilisaren lau etapak
Zeren arabera: Infekzioaren bilakaeraren arabera
Ordena badu: faseak dira, eta ordena honetan gertatzen dira.
| 1Sifilis primarioa | TXANKRO izeneko minik eragiten ez duen ultzera agertzen da bakteriarekin kontaktuan egon den gorputzaren atalean NOIZ: Harremanak izan eta 2-3 aste beranduago NON: Normalean zakilean, aluan, baginan edo uzkian agertzen da Sendatzeko 6 aste 2. Sifilis sekundarioa |
|---|---|
| 2Sifilis sekundarioa | Tratatzen ez bada →infekzioa bigarren fasera NOIZ: Ultzera agertzen denetik 3 eta 6 aste bitarteko tartean gertatzen da Sintomak: Tratamendurik gabe sintoma horiek desagertu → infekzioa sendatu gabe hurrengo fasera FASE HAUETAKO LESIOAK INFEKTATZAILEAK DIRA 3. Sifilis latentea |
| 3Sifilis latentea | Sifilis sekundarioaren sintomak desagertu ondoren Urtetan sintomarik ez edukitzea (infekzioak hor): odol-analisian ikus daiteke (antigorputzak) 4. Sifilis tertziarioa: |
| 4Sifilis tertziarioa | Tratatu ez diren 10 lagunetatik 1ek inguru Arazo neurologiko, osteoartikular edo kardiako larriak garatuko ditu infekzioa izan eta urte askotara. |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Sifilisa
Gaixotasuna · Eragilea: Treponema pallidum
Bi fitxa alderatuta: Sifilisa · Botulismoa
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Sifilisa | Botulismoa | |
|---|---|---|
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Sexu-harreman uzki edo baginal bidez edo aho-sexu bidez. | TRANSMISIO MEKANISMOA: Toxinaren irensketa elikagaiekin (ingurune azidoan egonkorra) TOXINA → Urdailetik hesteetako mukosara pasatzen da eta hortik odol zirkulaziora. Nerbio sistema periferikoko elkarketa neuromuskularretan eragiten du, azetilkolinaren askapena inhibituz. Muskuluetako paralisia Heriotza arnas gutxiegitasunagatik (Diafragma eta glotisaren parasiliaren ondorioz) Sendatzen bada, errekuperazio geldoa (hilabeteak) BOTULISMOA: Koadro akutua, giharretako ahulezia edo paralisi flazidoa eragiten duena. AURPEGITIK HASTEN DA ETA BEHERANTZ DOA. Ikusmen lausoa. Elikagaien bidez transmititutakoa Zaurien bidez transimititutakoa Jaioberrien botulismoa (eztia) Inkubazio epea: orduak, 36 ordura arte SUSMOA IZAN BEHAR DA 2 pertsona edo gehiagok produktu bera kontsumitu badute Antzeko sintomatologia eta denboran agerpen antzekoa INKESTA EPIDEMIOLOGIKOA Brote toxikoa topatzeko eta mugatzeko Inplikatutako elikagaiak ikertu Osasun Saileari jakinarazi Laginak jaso, gorozkiak (batzutan odol hazkuntza eta serologia). |
| Tratamendua | TRATAMENTUA: Penicilina G benzatina edo sodikoa Infekzioan 4 etapa bereizten dira: 1. Sifilis primarioa: TXANKRO izeneko minik eragiten ez duen ultzera agertzen da bakteriarekin kontaktuan egon den gorputzaren atalean NOIZ: Harremanak izan eta 2-3 aste beranduago NON: Normalean zakilean, aluan, baginan edo uzkian agertzen da Sendatzeko 6 aste 2. Sifilis sekundarioa Tratatzen ez bada →infekzioa bigarren fasera NOIZ: Ultzera agertzen denetik 3 eta 6 aste bitarteko tartean gertatzen da | TRATAMENTUA Klinikoa Antitoxina helduetan Immunoglobulina bularreko haurretan |