5 · 49 · §5.7.5
Sifilisa · Treponema pallidumLa sífilis · Treponema pallidum
Lau etapa, eta bakoitzak bere denbora: hori da ficha honen berezitasuna, sintomak desagertzeak ez duela esan nahi sendatu denik.
1Testua
- Sifilisaren lau etapak ordenan izendatzea.
- Txankroa zer den eta noiz agertzen den esatea.
- Zergatik den arriskutsua fase latentea azaltzea.
SIFILISA Treponema Pallidum
Inkubazioa: 21 egun
AGENTE ERAGILEA: Treponema Pallidum izeneko bakteriak
TRANSMISIOA: Sexu-harreman uzki edo baginal bidez edo aho-sexu bidez.
TRATAMENTUA: Penicilina G benzatina edo sodikoa Infekzioan 4 etapa bereizten dira: 1. Sifilis primarioa:
TXANKRO izeneko minik eragiten ez duen ultzera agertzen da bakteriarekin kontaktuan egon den gorputzaren atalean
NOIZ: Harremanak izan eta 2-3 aste beranduago
NON: Normalean zakilean, aluan, baginan edo uzkian agertzen da
Sendatzeko 6 aste 2. Sifilis sekundarioa
Tratatzen ez bada →infekzioa bigarren fasera
NOIZ: Ultzera agertzen denetik 3 eta 6 aste bitarteko tartean gertatzen da
Sintomak:
Larruazaleko erupzioa, askotan esku-azpietan eta oin-zoletan eragiten du
Zona genitalaren hantura
Ahoan orban zuriak eta guruinak handituak.
Tratamendurik gabe sintoma horiek desagertu → infekzioa sendatu gabe hurrengo fasera FASE HAUETAKO LESIOAK INFEKTATZAILEAK DIRA 3. Sifilis latentea
Sifilis sekundarioaren sintomak desagertu ondoren
Urtetan sintomarik ez edukitzea (infekzioak hor): odol-analisian ikus daiteke (antigorputzak) 4. Sifilis tertziarioa:
Tratatu ez diren 10 lagunetatik 1ek inguru
Arazo neurologiko, osteoartikular edo kardiako larriak garatuko ditu infekzioa izan eta urte askotara.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Txankroa | Chancro |
| Ultzera | Úlcera |
| Sifilis latentea | Sífilis latente |
| Penizilina G | Penicilina G |
2Sailkapena
Apunteak zerrendatzen dituen kategoriak, irizpide beraren azpian. Ez dago hemen testu berririk: lerro bakoitza apuntearena da.
Sifilisaren lau etapak
Zeren arabera: Infekzioaren bilakaeraren arabera
Ordena badu: faseak dira, eta ordena honetan gertatzen dira.
| 1Sifilis primarioa | TXANKRO izeneko minik eragiten ez duen ultzera agertzen da bakteriarekin kontaktuan egon den gorputzaren atalean NOIZ: Harremanak izan eta 2-3 aste beranduago NON: Normalean zakilean, aluan, baginan edo uzkian agertzen da Sendatzeko 6 aste 2. Sifilis sekundarioa |
|---|---|
| 2Sifilis sekundarioa | Tratatzen ez bada →infekzioa bigarren fasera NOIZ: Ultzera agertzen denetik 3 eta 6 aste bitarteko tartean gertatzen da Sintomak: Tratamendurik gabe sintoma horiek desagertu → infekzioa sendatu gabe hurrengo fasera FASE HAUETAKO LESIOAK INFEKTATZAILEAK DIRA 3. Sifilis latentea |
| 3Sifilis latentea | Sifilis sekundarioaren sintomak desagertu ondoren Urtetan sintomarik ez edukitzea (infekzioak hor): odol-analisian ikus daiteke (antigorputzak) 4. Sifilis tertziarioa: |
| 4Sifilis tertziarioa | Tratatu ez diren 10 lagunetatik 1ek inguru Arazo neurologiko, osteoartikular edo kardiako larriak garatuko ditu infekzioa izan eta urte askotara. |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Sifilisa
Gaixotasuna · Eragilea: Treponema pallidum
Bi fitxa alderatuta: Sifilisa · Klamidiasia
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Sifilisa | Klamidiasia | |
|---|---|---|
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Sexu-harreman uzki edo baginal bidez edo aho-sexu bidez. | TRANSMISIOA: Sexu harremanak: anal, baginal edo eta orala ZEINU ETA SINTOMAK EMAKUMEA:fluxu vaginal anormala, erredura pixa egiterakoan, odol jarioa hilerokoen artean… GIZONEZKOA: jariakinak zakiletik, erredura pixa egitean, testikuluetan mina/hantura… Bi sexuetan: aftak, uzkiko mina, odol jarioak… |
| Klinika | Sintomak: Larruazaleko erupzioa, askotan esku-azpietan eta oin-zoletan eragiten du Zona genitalaren hantura Ahoan orban zuriak eta guruinak handituak. Tratamendurik gabe sintoma horiek desagertu → infekzioa sendatu gabe hurrengo fasera FASE HAUETAKO LESIOAK INFEKTATZAILEAK DIRA 3. Sifilis latentea Sifilis sekundarioaren sintomak desagertu ondoren Urtetan sintomarik ez edukitzea (infekzioak hor): odol-analisian ikus daiteke (antigorputzak) 4. Sifilis tertziarioa: Tratatu ez diren 10 lagunetatik 1ek inguru Arazo neurologiko, osteoartikular edo kardiako larriak garatuko ditu infekzioa izan eta urte askotara. | KLINIKA Lehenengo fasean: ultzeradun papula ez mingarria. Bakarrik sendatzen da. Bigarren fasean: izterrondoko adenopatia mingarriak agertzen dira alde bakarrean, elkartu egin daitezke eta zorne- zorroak ere eratu daitezke oHirugarren fasean: adenopatiak apurtu eta jariakina irten orbain handi bat Sindrome konstituzionala (astenia, anorexia, pisu galera) eta sukarra egon daitezke Emakumeen % 70 eta gizonen % 50 baino gehiagok ez dute sintomarik izaten |
| Tratamendua | TRATAMENTUA: Penicilina G benzatina edo sodikoa Infekzioan 4 etapa bereizten dira: 1. Sifilis primarioa: TXANKRO izeneko minik eragiten ez duen ultzera agertzen da bakteriarekin kontaktuan egon den gorputzaren atalean NOIZ: Harremanak izan eta 2-3 aste beranduago NON: Normalean zakilean, aluan, baginan edo uzkian agertzen da Sendatzeko 6 aste 2. Sifilis sekundarioa Tratatzen ez bada →infekzioa bigarren fasera NOIZ: Ultzera agertzen denetik 3 eta 6 aste bitarteko tartean gertatzen da | TRATAMENTUA: ATB: tetraciclina, doxiciclina edo eritromicina Ttu Gabe: Emakumezkoan gaixotasun pelbiko inflamatorioa Gizonezkoetan ez dira bestelako ondoriok ikusten |