5 · 49 · §5.7.5
Sifilisa · Treponema pallidumLa sífilis · Treponema pallidum
Lau etapa, eta bakoitzak bere denbora: hori da ficha honen berezitasuna, sintomak desagertzeak ez duela esan nahi sendatu denik.
1Testua
- Sifilisaren lau etapak ordenan izendatzea.
- Txankroa zer den eta noiz agertzen den esatea.
- Zergatik den arriskutsua fase latentea azaltzea.
SIFILISA Treponema Pallidum
Inkubazioa: 21 egun
AGENTE ERAGILEA: Treponema Pallidum izeneko bakteriak
TRANSMISIOA: Sexu-harreman uzki edo baginal bidez edo aho-sexu bidez.
TRATAMENTUA: Penicilina G benzatina edo sodikoa Infekzioan 4 etapa bereizten dira: 1. Sifilis primarioa:
TXANKRO izeneko minik eragiten ez duen ultzera agertzen da bakteriarekin kontaktuan egon den gorputzaren atalean
NOIZ: Harremanak izan eta 2-3 aste beranduago
NON: Normalean zakilean, aluan, baginan edo uzkian agertzen da
Sendatzeko 6 aste 2. Sifilis sekundarioa
Tratatzen ez bada →infekzioa bigarren fasera
NOIZ: Ultzera agertzen denetik 3 eta 6 aste bitarteko tartean gertatzen da
Sintomak:
Larruazaleko erupzioa, askotan esku-azpietan eta oin-zoletan eragiten du
Zona genitalaren hantura
Ahoan orban zuriak eta guruinak handituak.
Tratamendurik gabe sintoma horiek desagertu → infekzioa sendatu gabe hurrengo fasera FASE HAUETAKO LESIOAK INFEKTATZAILEAK DIRA 3. Sifilis latentea
Sifilis sekundarioaren sintomak desagertu ondoren
Urtetan sintomarik ez edukitzea (infekzioak hor): odol-analisian ikus daiteke (antigorputzak) 4. Sifilis tertziarioa:
Tratatu ez diren 10 lagunetatik 1ek inguru
Arazo neurologiko, osteoartikular edo kardiako larriak garatuko ditu infekzioa izan eta urte askotara.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Txankroa | Chancro |
| Ultzera | Úlcera |
| Sifilis latentea | Sífilis latente |
| Penizilina G | Penicilina G |
2Sailkapena
Apunteak zerrendatzen dituen kategoriak, irizpide beraren azpian. Ez dago hemen testu berririk: lerro bakoitza apuntearena da.
Sifilisaren lau etapak
Zeren arabera: Infekzioaren bilakaeraren arabera
Ordena badu: faseak dira, eta ordena honetan gertatzen dira.
| 1Sifilis primarioa | TXANKRO izeneko minik eragiten ez duen ultzera agertzen da bakteriarekin kontaktuan egon den gorputzaren atalean NOIZ: Harremanak izan eta 2-3 aste beranduago NON: Normalean zakilean, aluan, baginan edo uzkian agertzen da Sendatzeko 6 aste 2. Sifilis sekundarioa |
|---|---|
| 2Sifilis sekundarioa | Tratatzen ez bada →infekzioa bigarren fasera NOIZ: Ultzera agertzen denetik 3 eta 6 aste bitarteko tartean gertatzen da Sintomak: Tratamendurik gabe sintoma horiek desagertu → infekzioa sendatu gabe hurrengo fasera FASE HAUETAKO LESIOAK INFEKTATZAILEAK DIRA 3. Sifilis latentea |
| 3Sifilis latentea | Sifilis sekundarioaren sintomak desagertu ondoren Urtetan sintomarik ez edukitzea (infekzioak hor): odol-analisian ikus daiteke (antigorputzak) 4. Sifilis tertziarioa: |
| 4Sifilis tertziarioa | Tratatu ez diren 10 lagunetatik 1ek inguru Arazo neurologiko, osteoartikular edo kardiako larriak garatuko ditu infekzioa izan eta urte askotara. |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Sifilisa
Gaixotasuna · Eragilea: Treponema pallidum
Bi fitxa alderatuta: Sifilisa · Larruazaleko mikosiak
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Sifilisa | Larruazaleko mikosiak | |
|---|---|---|
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Sexu-harreman uzki edo baginal bidez edo aho-sexu bidez. | TRANSMISIOA Zuzena: Ukipena (gizaki edo animalien lesioak) Ez- zuzena: Lurzoru eta dutxak |
| Klinika | Sintomak: Larruazaleko erupzioa, askotan esku-azpietan eta oin-zoletan eragiten du Zona genitalaren hantura Ahoan orban zuriak eta guruinak handituak. Tratamendurik gabe sintoma horiek desagertu → infekzioa sendatu gabe hurrengo fasera FASE HAUETAKO LESIOAK INFEKTATZAILEAK DIRA 3. Sifilis latentea Sifilis sekundarioaren sintomak desagertu ondoren Urtetan sintomarik ez edukitzea (infekzioak hor): odol-analisian ikus daiteke (antigorputzak) 4. Sifilis tertziarioa: Tratatu ez diren 10 lagunetatik 1ek inguru Arazo neurologiko, osteoartikular edo kardiako larriak garatuko ditu infekzioa izan eta urte askotara. | KLINIKA Ezkata lehor edo hezeak, zarakarrak eta ekzema larruazalean Ilerik gabeko atalak → inflamatutako gune borobildua Buruko larruazalean → ilerik gabeko guneak, ile hautsia eta azal ezkatatua eta gorria Tiñak eragindako infekzioak afektatutako gorputz atalaren arabera sailkatzen dira: Buruko larruazalekoak Gorputzekoak: enborrekoak eta gorputz-adarrekoak Izterrondoan Esku ahurretan eta hatz-artekoa Oinetakoa: “pie de atleta” Bizarreko eta lepoko infekzioa Aurpegiko infekzioa Azazkaletako infekzioa=onikomikosia |
| Tratamendua | TRATAMENTUA: Penicilina G benzatina edo sodikoa Infekzioan 4 etapa bereizten dira: 1. Sifilis primarioa: TXANKRO izeneko minik eragiten ez duen ultzera agertzen da bakteriarekin kontaktuan egon den gorputzaren atalean NOIZ: Harremanak izan eta 2-3 aste beranduago NON: Normalean zakilean, aluan, baginan edo uzkian agertzen da Sendatzeko 6 aste 2. Sifilis sekundarioa Tratatzen ez bada →infekzioa bigarren fasera NOIZ: Ultzera agertzen denetik 3 eta 6 aste bitarteko tartean gertatzen da | TRATAMENDUA: Antifungiko topikoak 2-4 aste (onikomikosietan tratamendu luzeagoak topikoa edo sistemikoa). |