ERIZAINTZAOsasun publikoa · 1. maila

5 · 47 · §5.7.4

Zimitzek transmititutako gaixotasunak: ChagasEnfermedades transmitidas por chinches: Chagas

47. blokea 54tikPDF orrialdeak: 121

Campo gutxiko ficha bat, eta gaixotasun batena, ez mikroorganismo batena: bektore baten izenpean dator, eta bere agentea parasito bat da.

1Testua

Ikasketa-helburuak
  • Chagasen bektorea eta bidea izendatzea.
  • Gordelekua zein zabala den ikustea.
  • Prebentzioa txertorik gabe nola egiten den azaltzea.
01

ZIMITZEK TRANSMITITUTAKO GAIXOTASUNAK

Chagas gaixotasuna Trypanosoma cruzi Agente eragilea: Parasitoa Hegoamerikan endemikoa (tripanosomiasi amerikarra)

PDF · 121

GORDELEKUA: Gizakiak eta beste 150 animalia, ugaztun etxekoiak, basatiak (txakurrak, katuak, arratoiak…)

TRANSMISIOA: Zimitzak (vinchucas,"chinche gaucha", "chinche besucona", "chupadora", "voladora", "barbeiros" edo "chipos“ ) askotan pertsonen aurpegian egiten dutelako kozka.

Zimitz batek kozka egiten duenean, bere gorozki kutsatuak uzten ditu. Hazka egiten badu hozkadan, zaurian, begi edo sudurrean, infektatu egin daiteke.

POPULAZIO GAIXOKORRA: Latinoamerikako nekazal guneetan bizi direnak eta lastozko edo adobeko etxeetan bizi direnak.

PREBENTZIOA

Ez dago txertorik

Zimitzen kontrola

Hozkada ekiditeko errepelenteak

Kutsatutako pertsonen detekzioa eta tratamendua.

Haurdunen detekzioa umeari ez transmititzeko.

Atal hau azaltzen duten irudiak

«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.

Hiztegia
EuskarazGaztelaniaz
BektoreaVector
ZimitzaChinche
EndemikoaEndémica
ErrepelenteaRepelente

2Fitxa

Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.

Chagas gaixotasuna

Gaixotasuna · Trypanosoma cruzi · Eragilea: Trypanosoma cruzi

Bi fitxa alderatuta: Chagas gaixotasuna · Clostridium tetani

Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.

Chagas gaixotasunaClostridium tetani
Gordelekua

GORDELEKUA: Gizakiak eta beste 150 animalia, ugaztun etxekoiak, basatiak (txakurrak, katuak, arratoiak…)

GORDELEKUA: Lurzorua eta animalien sistema gastrointestinala

Transmisioa

TRANSMISIOA: Zimitzak (vinchucas,"chinche gaucha", "chinche besucona", "chupadora", "voladora", "barbeiros" edo "chipos“ ) askotan pertsonen aurpegian egiten dutelako kozka.

Zimitz batek kozka egiten duenean, bere gorozki kutsatuak uzten ditu. Hazka egiten badu hozkadan, zaurian, begi edo sudurrean, infektatu egin daiteke.

TRANSMISIO MODUA: Zauri traumatikoak → bide parenterala.

EZ DA PERTSONATIK PERTSONARA TRANSMITITZEN

Itxi alderaketa

3Irudiak

Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.

01Triatoma infestans heldua, zentimetrotako eskala baten ondoan: gorputz zapala eta sabelaldearen ertzean banda argi eta ilunakTriatoma infestans Individuo adulto. Catálogo-de-triatominos-argentinos-2023.png · Centro Nacional de Diagnóstico e Investigación en Endemo-epidemias (CeNDIE), Argentina · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons · PDF orrialdea 121Ikusi azalpena · ZIMITZEK TRANSMITITUTAKO GAIXOTASUNAK