5 · 44 · §5.7.4

Zorriek transmititutako gaixotasunak: tifus exantematikoaEnfermedades transmitidas por piojos: el tifus exantemático

44. blokea 54tikPDF orrialdeak: 119

Gerra, gosetea eta pobrezia: apunteak berak lotzen ditu gaixotasun hau eta bizi baldintzak.

1Testua

Ikasketa-helburuak

Tifus exantematikoa Ertamerika eta hegoamerika, Afrika eta Asiako zenbait lekuetan.

PDF · 119

Gerra, gosetea, pobrezia… zorriak (Pediculus humanus) eta hauek Rickettsia prowazekii BAKTERIOA transmititu.

GIZAKIZ- GIZAKI zorrien bidez transmititzen da.

Inkubazioa 8-12 egun. Paziente infektatuak: fotosentikortasuna, zefalea, sukar altua, hotzikarak…, mialgiak.

5-6 egunetara → erupzioa (EXANTEMATIKOA) beso azpietan, eta gero enbor eta adarretara (esku eta oin ahurretan eta aurpegian EZ).

KAPILAREETAN KALTEA eragin dezake → gangrena (hatzamarren mozketa), organu askoren akatsa eta heriotza.

TRATAMENTURIK GABE: %20ko hilkortasuna (zaharretan %20)

TRATAMNTUAREKIN: Tetraziklina, kloranfenikola → hikortasuna %4ra jaitsi

PREBENTZIOA

Zorriak ekidin (higienea).

Pestizidak: zorriekin infestatutako pertsona edo taldeak tratatu.

Infestatutako arropa garbitu eta lehortu >70 ºC, ordubetez.

«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.

Hiztegia

Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.

Gaixotasuna · Eragilea: Rickettsia prowazekii

Bi fitxa alderatuta: Tifus exantematikoa · Staphylococcus aureus

Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.

	Tifus exantematikoa	Staphylococcus aureus
Transmisioa	GIZAKIZ- GIZAKI zorrien bidez transmititzen da.	TRANSMISIOA: aire tantak, ukipena, fomiteak. Ospitaletan ohikoa: lehortasun eta Tª aldaketekin erresistentea.
Klinika	5-6 egunetara → erupzioa (EXANTEMATIKOA) beso azpietan, eta gero enbor eta adarretara (esku eta oin ahurretan eta aurpegian EZ). KAPILAREETAN KALTEA eragin dezake → gangrena (hatzamarren mozketa), organu askoren akatsa eta heriotza.	MANIFESTAZIO KLINIKOAK Patogeno aldakor eta ohikoa → Folikulitisa, erredura (azal errearen sd), inpetigoa, zelulitisa, neumonia, endokarditisa, osteomielitisa, shock toxikoaren sd eta elikagai intoxikazioa.
Prebentzioa	PREBENTZIOA Zorriak ekidin (higienea). Pestizidak: zorriekin infestatutako pertsona edo taldeak tratatu. Infestatutako arropa garbitu eta lehortu >70 ºC, ordubetez.	Higiene egokia: neurririk garrantzitsuena. Eskuen garbiketa maiz eta sakon kontaktu bidezko transmisioa ekiditeko.
Tratamendua	TRATAMENTURIK GABE: %20ko hilkortasuna (zaharretan %20) TRATAMNTUAREKIN: Tetraziklina, kloranfenikola → hikortasuna %4ra jaitsi	Ttua zehaztu ATBgramarekin (MRSA). Isolatutako %90a beta-laktamikoen aurrean erresistenteak. MRSA (Meticilina Resistentes)