5 · 44 · §5.7.4

Zorriek transmititutako gaixotasunak: tifus exantematikoaEnfermedades transmitidas por piojos: el tifus exantemático

44. blokea 54tikPDF orrialdeak: 119

Gerra, gosetea eta pobrezia: apunteak berak lotzen ditu gaixotasun hau eta bizi baldintzak.

1Testua

Ikasketa-helburuak

Tifus exantematikoa Ertamerika eta hegoamerika, Afrika eta Asiako zenbait lekuetan.

PDF · 119

Gerra, gosetea, pobrezia… zorriak (Pediculus humanus) eta hauek Rickettsia prowazekii BAKTERIOA transmititu.

GIZAKIZ- GIZAKI zorrien bidez transmititzen da.

Inkubazioa 8-12 egun. Paziente infektatuak: fotosentikortasuna, zefalea, sukar altua, hotzikarak…, mialgiak.

5-6 egunetara → erupzioa (EXANTEMATIKOA) beso azpietan, eta gero enbor eta adarretara (esku eta oin ahurretan eta aurpegian EZ).

KAPILAREETAN KALTEA eragin dezake → gangrena (hatzamarren mozketa), organu askoren akatsa eta heriotza.

TRATAMENTURIK GABE: %20ko hilkortasuna (zaharretan %20)

TRATAMNTUAREKIN: Tetraziklina, kloranfenikola → hikortasuna %4ra jaitsi

PREBENTZIOA

Zorriak ekidin (higienea).

Pestizidak: zorriekin infestatutako pertsona edo taldeak tratatu.

Infestatutako arropa garbitu eta lehortu >70 ºC, ordubetez.

«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.

Hiztegia

Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.

Gaixotasuna · Eragilea: Rickettsia prowazekii

Bi fitxa alderatuta: Tifus exantematikoa · Trikomoniasia

Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.

	Tifus exantematikoa	Trikomoniasia
Transmisioa	GIZAKIZ- GIZAKI zorrien bidez transmititzen da.	TRANSMISIOA: Asintomatikoak diren infektatutako gizonekin erlazio sexuala
Klinika	5-6 egunetara → erupzioa (EXANTEMATIKOA) beso azpietan, eta gero enbor eta adarretara (esku eta oin ahurretan eta aurpegian EZ). KAPILAREETAN KALTEA eragin dezake → gangrena (hatzamarren mozketa), organu askoren akatsa eta heriotza.	KLINIKA: 5-28 egun ondoren
Prebentzioa	PREBENTZIOA Zorriak ekidin (higienea). Pestizidak: zorriekin infestatutako pertsona edo taldeak tratatu. Infestatutako arropa garbitu eta lehortu >70 ºC, ordubetez.	PREBENTZIOA: Higienea eta preserbatiboa EMAKUMEA: bulba, bagina, uretra. → BAGINITISA: Apar itxurako eta usain txarreko jariakin berdea eragiten du. Min pelbikoa, disuria, dispareunia, azkura eta erredura sentsazioa baginan.
Tratamendua	TRATAMENTURIK GABE: %20ko hilkortasuna (zaharretan %20) TRATAMNTUAREKIN: Tetraziklina, kloranfenikola → hikortasuna %4ra jaitsi	TRATAMENDUA: METRONIDAZOL (gizon eta emakumeak)